Examination of the Third Grade Life Science Textbook in Terms of Cultural Heritage Education
Vahit GÖRÜR
,MEHMET AŞIKCAN
Vahit GÖRÜR: Necmettin Erbakan UNİVERSİTESİ
MEHMET AŞIKCAN: Necmettin Erbakan Üniversitesi
Year : 2024
Vol : 2
Issue : 1
Page : 38-53
In this study, the third grade primary school life science textbook was analyzed in the context of cultural heritage education. The main research question is “How is the concept of cultural heritage taught in the third-grade Life Science textbook?” To answer this question, the following sub-questions were explored: (1) What is the general distribution of cultural heritage elements in the third-grade Life Science textbook? (2) What is the distribution of cultural heritage elements in the third-grade life science textbook based on the units? (3) In which forms (textual, visual and activity) are cultural heritage elements included in the third grade life science textbook? The research followed a document analysis design, which is a qualitative research method. The data were collected from the current (2021 dated) Life Sciences textbook published by the Ministry of National Education. The Cultural Heritage Elements Analysis Form by Batmaz and Yurtbakan (2023) was used to identify cultural heritage elements in the textbook. The form consists of Intangible Cultural Heritage and Tangible Cultural Heritage sections. The data were analyzed using the descriptive analysis method. The analysis resulted in two themes: intangible and tangible cultural heritage elements. The textbook includes sample visuals to support these themes. The research findings indicate that the Life Sciences textbook predominantly covers intangible cultural heritage elements, including social practices such as national and religious holidays. Furthermore, the study revealed that tangible cultural heritage, particularly historical sites, were frequently referenced. The distribution of cultural heritage elements in the book varied depending on the unit's content. The majority of these elements were conveyed through text, followed by visuals and, to a lesser extent, activities. In the light of the results of the study, several suggestions were made to enrich the textbook in terms of heritage education.
Cite this Article As :
Görür, V., & Aşıkcan, M. (2024). İlkokul üçüncü sınıf hayat bilgisi ders kitabının kültürel miras eğitimi kapsamında incelenmesi. Edutech Research, 2(1), 38-53.
Edutech Research
2024, Vol. 2 (1)
E-ISSN: 3023-6665
Received : ,
Accepted : ,
Published Online :
References
Açık, İ. (2020). İlkokul 4. Sınıf sosyal bilgiler dersinde kültürel mirasa duyarlılık ve vatanseverlik değerlerinin biyografilerle öğretimi [Yüksek Lisans Tezi]. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi.
Akaydın, B., & Kaya, S. (2015). Türkiye’de ilkokul hayat bilgisi ve sosyal bilgiler alaninda yapilan ve ulusal indeksli dergilerde yayinlanan araştirmalara yönelik bir inceleme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(30), 251-264.
Akdemir, S. (2023). Covid-19 pandemi sürecinde ilkokul 1. sınıf öğrencilerinin ‘okul’ kavramına ilişkin metaforik algıları. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(1), 16-28.
Akpınar, Ş., Harmankaya, H. & Haşimoğlu, H. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür unsurları: Günümüz karagöz oyunları örneği. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(3), 733-753.
Aslan, E., ve Çulha, B. (2008). Kimiz “biz”? Türkiyedeki ilköğretim okulllarında “ulusal kimlik” ve “kültürel miras eğitimi”. İçinde M. Safran & D. Dilek (Ed.), 21. Yüzyılda Kimlik, Vatandaşlık ve Tarih Eğitimi. Yeni İnsan Yayınevi.
Ateş, K. (2021). Sosyal bilgiler 6. ve 7. Sınıf ders kitaplarında kültürel miras öğrenme alanı kapsamında kadın karakterlerin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
Avcı, M. (2014). Sosyal bilgiler dersinde kültürel miras eğitimine ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri [Yüksek Lisans Tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
Avcı, M., & Memişoğlu, H. (2016). Kültürel miras eğitimine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerin görüşleri. İlköğretim Online (elektronik), 15(1), 104-124.
Azrak, S., & Yalçınkaya, E. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihi kültürel miras eğitimine ilişkin görüşleri (Denizli şehri örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(3), 1307-1320.
Batmaz, O., & Yurtbakan, E. (2023). İlkokul türkçe, hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarının kültürel miras unsurları açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 21(1), 1-21. https://doi.org/10.37217/tebd.1115153
Çelepi̇, M. S. (2020). Toplumsal anımsamanın millî bayramlar ile gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı). https://doi.org/10.32709/akusosbil.780520
Çevik, A., & Güneş, F. (2017). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 272-272. https://doi.org/10.16916/aded.288848
Çulha Özbaş, B. (2014). İlköğretim sosyal bilgiler derslerinde kültürel miras eğitimi. İçinde M. Safran (Ed.), Sosyal Bilgiler Öğretimi (4. Baskı, ss. 744-760). Pegem Akademi.
Dönmez, C., & Yeşilbursa, C. C. (2014). Kültürel miras eğitiminin öğrencilerin somut kültürel mirasa yönelik tutumlarına etkisi. İlkogretim Online, 13(2), 425-442.
Güler Bıyıklı, S. (2010). Ders kitaplarında kültürel mirasın sunumu: Türkiye’deki 4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarındaki (1974-2009) görsellerin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Koç Üniversitesi.
Gümüşçü, O. (2018). Tarihi Coğrafya ve Kültürel Miras. Erdem, 75, 99-120. https://doi.org/10.32704/erdem.496740
Gündoğan, A. (2020). İlkokul öğrencilerinin gözünden hayat bilgisi dersi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 31-53. https://doi.org/10.18039/AJESI.681910
Gürel, D. (2018). Somut olmayan kültürel miras etkinliklerinin 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanımı [Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi.
Gürkan, B. (2015). Sosyal bilgiler ders kitaplarının somut olmayan kültürel miras açısından incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Çukurova Üniversitesi.
Hoepfl, M. C. (1997). Choosing qualitative research: A primer for technology education researchers. Journal of Technology Education, 9(1), 47-63.
Hündür, C. S. (2022). Sosyal bilgiler dersinde öğretim materyallerinin somut olmayan kültürel miras eğitiminde kullanımı [Yüksek Lisans Tezi]. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
İnanlı, E. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerine göre kültürel miras eğitiminde aileden yararlanma [Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Karakuş, C. & Çağlayan, K. T. (2016). Hayat bilgisi öğretim programında ve ders kitaplarında somut olmayan kültürel mirasın yerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science, 45 (3), 393-405
Kartal, B. (2022). Sosyal bilgiler öğretiminde somut olmayan kültürel miras ögelerine ilişkin öğretmen görüşleri [Yüksek Lisans Tezi]. Amasya Üniversitesi.
Kolaç, E. (2003). İlköğretim dördüncü sınıf Türkçe ders kitaplarının öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 105-137.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). İlkokul hayat bilgisi 3 ders kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Moralı, G. & Öner, G. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurlarının incelenmesi. Turkish Studies Language and Literature, 14(3), 1345-1357.
Mustak, S. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihi kültürel miras eğitimine ilişkin görüşleri (Denizli şehri örneği) [Yüksek Lisans Tezi]. Niğde Ömer Halis Demir Üniversitesi.
Özkan, U. B. (2021). Eğitim bilimleri araştırmaları için doküman inceleme yöntemi (4. bs). Pegem Akademi Yayıncılık.
Özlek, G. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin somut olmayan kültürel miras öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Aksaray Üniversitesi.
Pehlivan, A. (2015). Açık ve örgün eğitim sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programında somut olmayan kültürel miras ögelerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Sağ, Ç. (2018). İlkokul sosyal bilgiler dersinde somut olmayan kültürel miras eğitimine yönelik etkinlik temelli bir eylem araştırması [Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
Sarı, B. & Çiftçi, S. (2023). Velilerin sahip oldukları ebeveyn tutumlarının öğretmen, öğrenci ve sınıfa yansımalarının incelemesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(3), 1400-1420.
Selanik Ay, T., & Kurtdede Fi̇dan, N. (2013). Öğretmen adaylarının “kültürel miras” kavramına ilişkin metaforları. Journal of Turkish Studies, 8(12), 1135-1152. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.5982
Sevigen, E. (2021). Sosyal bilgiler öğretiminde müze eğitimi uygulamalarının öğrencilerin somut kültürel miras ve ders ile ilgili tutumlarına etkisi ve süreç hakkındaki görüşleri: Bir karma yöntem araştırması [Yüksek Lisans Tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2021). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
Taşdemir, M. (2018). Ortaokul altıncı sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı metinlerinin kültürel mirasa duyarlılık değeri açısından incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
Taşkın Külcü, Ö. (2015). Kültürel miras kavramının eğitim açısından önemi. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 1(1), 27-32.
UNESCO. (2003). Somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi. https://ich.unesco.org/doc/src/00009-TR-PDF.pdf (Erişim Tarihi: 12/12/2023)
Uslu, S., & Yeşilbursa, C. C. (2014). Türk ve Amerikan Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Kültürel Miras Eğitimine Yönelik Tutumlarının Karşılaştırılması. Turkish Studies (Elektronik), 9(8), 879-891.
Yeşilbursa, C. C. (2011). Sosyal bilgilerde miras eğitiminin öğrencilerin somut kültürel mirasa karşı tutumlarına ve akademik başarılarına etkisi [Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi.
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs). Anı Yayıncılık.
Yıldırım, G. (2021). Somut olmayan kültürel mirasın eğitim programlarına yansıması: Hayat bilgisi öğretimi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 16, 231-247. https://doi.org/10.20860/ijoses.974198