BİT Öz Yeterliğinin ve Derslerde Konu Odaklı BİT Kullanımının Matematik Başarısına Etkisi: PISA 2022 Türkiye Örneklemi

Elif Nur BOZER ÖZSARAÇ

doi:10.69991/EduRes.2026.7

Elif Nur BOZER ÖZSARAÇ

Yıl : 2026
Cilt : 4
Sayı : 1
Sayfa : 10-25

DOI : 10.69991/EduRes.2026.7

Bu çalışma, öğrencilerin Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) öz yeterliklerinin (ICTEFFIC) ve ders sırasında konuyla ilgili bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımlarının (ICTSUBJ) matematik başarısı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Öz Belirleme Kuramı ve Dijital Katılım Kuramı çerçevesinde şekillendirilen bu nicel ikincil veri analizi, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2022 Türkiye örnekleminden 15 yaşındaki 6.599 öğrenciye (3.286 erkek, 3.313 kız) dayanmaktadır. Veriler; sosyoekonomik düzey (ESCS) ve cinsiyet kontrol altına alınarak ve değişen varyans (heteroskedastisite) durumunu hesaba katmak amacıyla dirençli standart hatalar (robust standard errors) kullanılarak, Rubin'in kuralları doğrultusunda birleştirilmiş 10 olası değer (plausible values) üzerinden çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular, ESCS ve cinsiyet sabit tutulduğunda dahi, hem BİT öz yeterliğinin hem de konuyla ilgili BİT kullanımının matematik başarısını anlamlı ve pozitif yönde yordadığını ortaya koymuştur. Regresyon modeli, matematik performansındaki varyansın %15,6'sını açıklamıştır. Karşılaştırmalı sonuçlar, pedagojik olarak konuyla ilgili BİT kullanımının (B = 12.109, β = 0.146) matematik başarısı üzerinde, dijital öz yeterliğe (B = 6.284, β = 0.080) kıyasla yaklaşık iki kat daha fazla yordayıcı güce sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca, sosyoekonomik düzeyin modeldeki en güçlü yordayıcı olduğu doğrulanmıştır. Cinsiyet açısından, erkek öğrenciler BİT değişkenlerinde istatistiksel olarak daha yüksek puanlar almış olsalar da pratik anlamlılığı gösteren etki büyüklüklerinin (Cohen's d) ihmal edilebilir düzeyde kaldığı görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, dijital teknolojilerin akademik başarıya olumlu katkı sağlaması için öğrencilerin salt psikolojik yeterliklerinin (öz yeterlik) tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Akademik fayda sağlanabilmesi için, bu dijital inancın sınıf ortamında müfredata entegre edilmiş, öğretmen rehberliğinde ve pedagojik olarak amaca uygun bir kullanımla eyleme dönüşmesi elzemdir.

Atıf yapmak için : Bozer Özsaraç, E. N. (2026). The impact of ICT self-efficacy and subject-oriented ICT use during lessons on mathematics achievement: A PISA 2022 Türkiye sample. Edutech Research, 4(1), 10-25. https://doi.org/10.69991/EduRes.2026.7

Açıklama : Yazarların hiçbiri, bu makalede bahsedilen herhangi bir ürün, aygıt veya ilaç ile ilgili maddi çıkar ilişkisine sahip değildir. Araştırma, herhangi bir dış organizasyon tarafından desteklenmedi.Yazarlar çalışmanın birincil verilerine tam erişim izni vermek ve derginin talep ettiği takdirde verileri incelemesine izin vermeyi kabul etmektedirler. None of the authors, any product mentioned in this article, does not have a material interest in the device or drug. Research, not supported by any external organization. grant full access to the primary data and, if requested by the magazine they agree to allow the examination of data.

BİT Öz Yeterliğinin ve Derslerde Konu Odaklı BİT Kullanımının Matematik Başarısına Etkisi: PISA 2022 Türkiye Örneklemi, Araştırma Makalesi,
2026, Vol. 4 (1)

Geliş Tarihi : 22.03.2026, Kabul Tarihi : 03.06.2026 , Yayın Tarihi : 30.06.2026