Edutech Research, yazarlar, hakemler, editörler ve yayıncı dahil olmak üzere yayın sürecinde yer alan tüm tarafların, gönderilen veya yayımlanan bir makalenin nesnelliğini, bütünlüğünü veya güvenilirliğini etkileyebilecek olası çıkar çatışmalarını tespit etmelerini ve beyan etmelerini zorunlu kılmaktadır. Derginin çıkar çatışması politikası, Yayın Etiği Komitesi'nin (COPE) ve Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi'nin (ICMJE) belirlediği ilkelere dayanmaktadır.

Çıkar Çatışmasının Tanımı

Bir bireyin kişisel, mali, akademik veya kurumsal ilişkilerinin ya da taahhütlerinin yayın sürecindeki değerlendirmelerini, kararlarını veya eylemlerini etkilediği makul ölçüde düşünülebiliyorsa bir çıkar çatışması söz konusudur. Çıkar çatışmaları fiili, potansiyel veya algısal nitelikte olabilir ve bireyin bunların çalışmasını etkilediğine inanıp inanmadığından bağımsız olarak beyan edilmesi zorunludur.

Çıkar çatışmaları, aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere şunları kapsar:

  • İstihdam, danışmanlık, hisse senedi sahipliği, onoraryum, konuşmacı ücreti veya ücretli uzman tanıklığı gibi mali ilişkiler
  • Araştırma sonuçlarıyla doğrudan çıkarı olan kuruluşlardan araştırma fonu, hibe veya diğer mali desteklerin alınması
  • Makalede yer alan yazarlar, hakemler veya editörlerle kişisel ilişkiler veya rekabet
  • Nesnelliği etkileyebilecek akademik rekabet veya iş birliği
  • Bir makalenin değerlendirmesini ön yargılı kılabilecek entelektüel veya ideolojik taahhütler
  • Algısal bir çatışma yaratabilecek kurumsal bağlılıklar veya üyelikler

Yazarların Sorumlulukları

Yazarlar, makale gönderimi sırasında tüm olası çıkar çatışmalarını beyan etmelidir. Bu beyan şunları kapsar:

  • Hibe numaraları ve fon sağlayıcı kurumlar dahil olmak üzere araştırmanın tüm mali destek kaynakları
  • Araştırmayı etkilediği değerlendirilebilecek kuruluş veya kişilerle olan mali veya kişisel ilişkiler
  • Fon kaynağının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorum veya makalenin hazırlanması sürecindeki herhangi bir rolü

Herhangi bir çıkar çatışması bulunmuyorsa, yazarlar bunu aşağıdaki beyanı kullanarak makalede açıkça belirtmelidir:

"Yazarlar, bu makalenin yayımlanmasına ilişkin herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan eder."

Tüm çıkar çatışması beyanları, makalenin sonunda kaynakçadan önce yer alacak ayrı bir "Çıkar Çatışması" bölümüne eklenmelidir.

Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler, değerlendirmelerini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması bulunması durumunda makaleyi değerlendirmeyi reddetmelidir. Hakemler, aşağıdaki durumlarda editörlük ofisini bilgilendirmeli ve değerlendirme sürecinden çekilmelidir:

  • Yazarlardan herhangi biriyle yakın kişisel veya mesleki ilişkileri bulunması
  • Araştırmanın sonucunda mali çıkarlarının olması
  • Son üç yıl içinde yazarlardan herhangi biriyle daha önce iş birliği yapmış olmaları
  • Nesnelliklerini etkileyebilecek rakip bir çıkarlarının bulunması
  • Değerlendirme süreci boyunca yazarların kimliğini fark etmeleri

Hakemler, değerlendirme aşamasındaki makalelerin içeriğine ilişkin sıkı gizliliği korumalı ve yayımlanmamış hiçbir bilgiyi kişisel veya mesleki kazanç için kullanmamalıdır.

Editörlerin Sorumlulukları

Editörler, çıkar çatışması bulunan makalelerin işlemlerinden çekilmelidir. Bu tür durumlarda makale, başka bir yetkili editöre veya editör yardımcısına devredilmelidir. Editörler:

  • Kendileri tarafından yazılmış veya ortak yazarlıklı makaleleri, yakın meslektaşlarının veya mevcut iş birlikçilerinin makalelerini değerlendirme sürecinde ele almamalıdır
  • Kendi kurumlarından gelen makaleler hakkında bağımsız denetim olmaksızın editöryal karar vermemelidir
  • Kişisel, mali veya kurumsal ilişkilerin editöryal kararları etkilemesine izin vermemelidir

Tüm editöryal kararlar, tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda yalnızca makalenin akademik değeri, özgünlüğü ve bilimsel niteliği temelinde verilmelidir.

Yayıncının Sorumlulukları

Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınevi (NEU PRESS), ticari kaygıların editöryal kararları etkilememesini sağlamayı taahhüt etmektedir. Yayıncı, editöryal kararlara müdahale etmemekte ve reklam geliri, yeniden basım geliri ya da diğer mali değerlendirmelerin makalelerin kabul veya reddini etkilemesine izin vermemektedir.

Beyan Edilmemesinin Sonuçları

Bir çıkar çatışmasının beyan edilmemesi, aşağıdaki eylemlerden birinin veya birkaçının gerçekleştirilmesine yol açabilir:

  • Yayın öncesinde makalenin reddedilmesi
  • Yayımlanmış bir makalenin geri çekilmesi
  • Yazarların bağlı olduğu kurumların resmi olarak bilgilendirilmesi
  • Edutech Research'e makale gönderiminden belirli bir süre men edilme
  • COPE rehberleri doğrultusunda ilgili meslek kuruluşlarına bildirim

Beyan Formu

Yazarların, makale gönderimi sırasında Çıkar Çatışması Beyan Formu'nu doldurup sunmaları gerekmektedir. Hakemler ve editörler de bir değerlendirme veya editörlük görevi kabul ettiklerinde olası çıkar çatışmalarını beyan etmekle yükümlüdür.

index index index